بورسیه ترکیه بورسلاری ۲۰۲۷: راهنمای کامل بورسیه فول‌فاند دولتی

بورسیه ترکیه بورسلاری بورس دولتی ترکیه است و YTB آن را اداره می‌کند

بورسیه ترکیه بورسلاری یک بورس رقابتی با بودجه دولت ترکیه برای دانشجویان و پژوهشگران خارجی است^۴. هماهنگی آن با نهاد YTB است، یعنی ریاست ترک‌های خارج از کشور و جوامع خویشاوند^۱۰.

این بورس کل دوره کاردانی، کارشناسی، ارشد و دکتری را تأمین می‌کند^۴. فرقش با بیشتر بورسیه‌ها این است که خودش جای تحصیل را هم تعیین می‌کند. شما تا ۱۲ اولویت دانشگاه و رشته انتخاب می‌کنید و YTB یکی را به شما می‌دهد^۱.

شهروندان همه کشورها می‌توانند اقدام کنند. کسانی که پیش از اوت همان سال فارغ‌التحصیل می‌شوند هم پذیرفته می‌شوند^۲. شهروندان ترکیه، کسانی که تابعیت ترکیه را از دست داده‌اند و دانشجویانی که همین حالا در همان مقطع در دانشگاهی در ترکیه درس می‌خوانند، حق درخواست ندارند^۲.

بورسیه فول‌فاند ترکیه در هر مقطع چه چیزهایی را می‌دهد

بورسیه تمام‌وقت در همه مقطع‌ها همین هفت بخش را دارد^۷. فقط مبلغ کمک‌هزینه و قاعده مسکن از مقطعی به مقطع دیگر فرق می‌کند^۱.

منبع همه ردیف‌ها صفحه پوشش بورسیه ترکیه است^۱. خوابگاه‌ها یا خوابگاه دولتی KYK هستند یا خوابگاه‌های خصوصی وابسته به آن^۱. دانشجویان برنامه بورسیه ممتاز دو برابر کمک‌هزینه عادی را می‌گیرند^۱۷.

مهلت ثبت‌نام بورسیه ترکیه ۲۰۲۷: ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه

فراخوان اصلی سالی یک بار باز می‌شود. صفحه‌های رسمی برنامه می‌گویند درخواست‌ها از ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه گرفته می‌شود و این «بازه ثبت‌نام هر سال» است^۷.

تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ خود فراخوان ۲۰۲۷ هنوز اعلام نشده بود. آخرین فراخوان، یعنی فراخوان ۲۰۲۶، از ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه ۲۰۲۶ برای دانشجویان همه کشورها باز بود^۴. انتظار همین تاریخ‌ها را برای ۲۰۲۷ داشته باشید و اواخر دسامبر آن را در صفحه اطلاعیه‌ها تأیید کنید. به تقویم ایران، این بازه تقریباً از ۲۰ دی تا ۱ اسفند است.

1. ۱

   ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه

   ثبت درخواست آنلاین در سامانه TBBS^۳.

2. ۲

   مارس تا آوریل

   بررسی مدارک و ارزیابی کارشناسی^۳.

3. ۳

   آوریل تا ژوئن

   آزمون و مصاحبه برای نامزدهای فهرست کوتاه^۳.

4. ۴

   اوایل اوت

   اعلام نتایج^۳.

5. ۵

   اوت

   قبول بورسیه، ویزا و کارهای اولیه^۳.

6. ۶

   سپتامبر

   سفر بورسیه‌ها به ترکیه و شروع دوره زبان ترکی^۳.

چه کسی می‌تواند اقدام کند: حد سنی و حداقل معدل هر مقطع

درخواست‌ها اول از نظر سن، حداقل نمره و مدارک غربال می‌شوند^۶. اگر یکی از این‌ها کم باشد، پرونده پیش از خوانده شدن انگیزه‌نامه کنار می‌رود.

منبع: صفحه شرایط و برنامه‌های بورسیه^۲. در ارشد و دکتری، بورسیه ترکیه در رشته‌های علوم پزشکی بورس نمی‌دهد^۷. یعنی پزشکی و رشته‌های مشابه فقط در مقطع کارشناسی (عمومی) ممکن است.

برنامه بورسیه ممتاز شرط بالاتری دارد

برنامه کوچک‌تری به نام بورسیه ممتاز کمک‌هزینه را دو برابر می‌دهد^۷. در هر مقطع معدل ۹۰ درصد لازم است، به‌علاوه نمره آزمون^۷:

• کارشناسی: معدل ۹۰ درصد و یکی از این‌ها: SAT دست‌کم ۱۴۰۰ (ریاضی ۶۸۰) برای مهندسی یا ۱۳۵۰ برای رشته‌های دیگر، نمره ۳۳ در IB، رتبه زیر ۱۰ در کنکور کشور خود یا مدال المپیاد علمی بین‌المللی. نمره TOEFL iBT ۸۰ یا IELTS ۶٫۵ هم به‌عنوان نمره زبان حساب می‌شود^۷.
• ارشد: معدل ۹۰ درصد، نمره ALES یا GRE (مثلاً بخش کمّی GRE دست‌کم ۱۵۵ برای مهندسی) و TOEFL iBT ۹۰ یا IELTS ۷^۷.
• دکتری: معدل ۹۰ درصد، نمره ALES یا GRE (بخش کمّی ۱۶۰ برای مهندسی و ۱۵۷ برای رشته‌های دیگر) و TOEFL iBT ۹۰ یا IELTS ۷^۷.

روش ثبت‌نام: مدارک لازم و برنامه ماه به ماه

همه مدارک در سامانه TBBS بارگذاری می‌شود. در مرحله درخواست، چیزی را با پست نمی‌فرستید^۵.

• پاسپورت معتبر یا کارت ملی^۵.
• عکسی که در یک سال اخیر گرفته شده باشد^۵.
• دیپلم یا گواهی موقت پایان تحصیل، به‌همراه ریزنمرات^۵.
• نتیجه آزمون سراسری کشورتان، اگر در آن شرکت کرده‌اید^۵.
• نتیجه آزمون‌های بین‌المللی مثل SAT، GRE یا GMAT، اگر رشته انتخابی آن را بخواهد^۵.
• مدرک زبان مثل TOEFL یا DELF، اگر رشته انتخابی آن را بخواهد^۵.
• فقط برای دکتری: پیشنهاد موضوع پژوهش و نمونه‌ای از پژوهش نوشته‌شده خودتان^۵.

1. ۱

   مهر و آبان (اکتبر و نوامبر)

   تا ۱۲ رشته انتخاب کنید و مطمئن شوید مدرک در کشورتان پذیرفته می‌شود. راهنمای ارزشیابی و اعتبار مدرک دانشگاه‌های ترکیه را ببینید^۷.

2. ۲

   آذر (دسامبر)

   ریزنمرات، عکس جدید و نمره آزمون‌ها را آماده کنید. اگر رشته‌ای SAT، GRE یا IELTS می‌خواهد، زود وقت آزمون بگیرید^۵.

3. ۳

   ۲۰ دی تا ۱ اسفند (۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه)

   فرم TBBS را پر کنید، انگیزه‌نامه را بنویسید و مدارک را بارگذاری کنید^۴۵.

4. ۴

   فروردین تا خرداد (مارس تا ژوئن)

   حساب TBBS و ایمیل خود را برای دعوت به مصاحبه دنبال کنید. اصل آخرین مدرک تحصیلی و گواهی‌ها را به مصاحبه ببرید^۳۶.

5. ۵

   مرداد و شهریور (اوت و سپتامبر)

   اگر بورسیه گرفتید، با دعوت‌نامه برای ویزای تحصیلی اقدام کنید و بعد سفر کنید^۳۹.

انگیزه‌نامه: داوران به چه چیزی نگاه می‌کنند

کارشناسان این موارد را ارزیابی می‌کنند: سابقه تحصیلی، مدرک‌های قبلی، علاقه علمی، هدف شغلی، هماهنگی ۱۲ اولویت، محتوای انگیزه‌نامه و فعالیت‌های اجتماعی^۶. پس انگیزه‌نامه باید بگوید چرا این رشته‌ها را انتخاب کرده‌اید. باید نشان دهد این رشته‌ها چه ربطی به سابقه‌تان دارند و بعد از تحصیل با مدرک چه می‌کنید. اولویت‌هایی که همه در یک مسیر روشن باشند، خودشان بخشی از امتیاز هستند^۶.

مراحل گزینش: بررسی پرونده، آزمون، مصاحبه و فهرست نهایی

درخواست‌ها بر پایه موفقیت تحصیلی، فعالیت اجتماعی و انگیزه برای رشته انتخابی سنجیده می‌شوند^۶. گزینش پنج مرحله دارد^۶.

1. ۱

   بررسی اولیه

   حداقل نمره، حد سنی و مدارک لازم بررسی می‌شود^۶.

2. ۲

   ارزیابی کارشناسی

   یک کمیته پرونده‌های واجد شرایط را می‌خواند و فهرست مصاحبه را می‌بندد^۶.

3. ۳

   آزمون (کارشناسی)

   ۳۰ سؤال ریاضی، هندسه و استدلال در ۶۰ دقیقه، در همان روز مصاحبه. توضیح سؤال‌ها به ترکی و انگلیسی است^۶.

4. ۴

   مصاحبه

   معمولاً ۱۵ تا ۳۰ دقیقه با استادان و کارشناسان: بررسی مدارک، هدف شما از درخواست، دانش تحصیلی و هدف شغلی^۶.

5. ۵

   ارزیابی نهایی

   کمیته گزینش نتیجه مصاحبه‌ها را می‌سنجد و فهرست بورسیه‌ها را می‌نویسد^۶.

YTB می‌گوید مصاحبه‌ها را حضوری و در کشور خود متقاضیان برگزار می‌کند^۱۰. در کشورهایی که متقاضی بسیار زیادی دارند، مثل افغانستان و سودان، آزمون ممکن است ۸۰ تا ۱۰۰ سؤال باشد^۶.

شانس قبولی: حدود ۴ هزار بورسیه برای ۱۲۵ تا ۲۰۰ هزار متقاضی

درخواست‌ها در ۲۰۲۵

125,668

درخواست‌ها در ۲۰۲۶

~200,000

بورسیه در هر سال

~4,000

درخواست‌ها در ۲۰۱۲

~10,000

طبق اعلام YTB، در سال ۲۰۲۵ تعداد ۱۲۵٬۶۶۸ درخواست از ۱۷۱ کشور رسید^۱۱. در ۲۰۲۶ این عدد به نزدیک ۲۰۰ هزار رسید که رکورد برنامه است^۱۰. سال اول برنامه، یعنی ۲۰۱۲، حدود ۱۰ هزار درخواست ثبت شده بود^۱۰.

YTB نرخ پذیرش رسمی منتشر نمی‌کند. رئیس این نهاد در خبری از خود YTB گفته است ترکیه هر سال «حدود ۴ هزار» دانشجوی بورسیه می‌پذیرد^۱۲. با تقسیم این دو عدد، در ۲۰۲۵ از هر ۱۰۰ متقاضی حدود ۳ نفر و در ۲۰۲۶ حدود ۲ نفر برنده شده‌اند. این عدد برآورد ماست و رقم رسمی نیست.

با این شانس پایین، بهترین راه دو درخواست هم‌زمان است. یکی بورسیه ترکیه در دی و بهمن، و دیگری جای خودپرداز یا با تخفیف در دانشگاهی که مستقیم پذیرش می‌دهد. هزینه‌ها را در راهنمای شهریه دانشگاه‌های ترکیه مقایسه کنید.

قوانین بعد از گرفتن بورسیه: زبان ترکی، حضور، معدل و کار

بردن بورسیه شروع یک تعهد است. دستورالعمل بورسیه YTB قوانین را تعیین می‌کند و زیر پا گذاشتن آن‌ها بورس را کم یا لغو می‌کند^۹.

• هر بورسیه‌ای که مدرک C1 ترکی ندارد، دوره یک‌ساله زبان ترکی را می‌گذراند، حتی اگر رشته‌اش انگلیسی‌زبان باشد^۵۸.
• این دوره ۹۶۰ ساعت ترکی و ۱۴۰ ساعت ترکی دانشگاهی است و با مدرک C1 تمام می‌شود^۸.
• غیبت بیش از ۲۰ ساعت در ماه، کمک‌هزینه را ۲۵ درصد کم می‌کند. بیش از ۱۰۰ ساعت غیبت بدون عذر در کل، بورس را لغو می‌کند^۸۹.
• اگر در دوره زبان رد شوید، بورس تا گرفتن C1 متوقف می‌شود. اگر تا پایان سال دوم هم C1 نگیرید، بورس لغو می‌شود^۸.
• اگر معدل دانشجوی کارشناسی پس از سال اول زیر ۱ از ۴ باشد، کمک‌هزینه نصف می‌شود. معدل زیر ۱ در سال‌های بعد، بورس را لغو می‌کند^۹.
• بورس به اندازه طول عادی رشته به‌علاوه سال زبان ادامه دارد. برای ارشد ۲ سال و برای دکتری ۴ سال است^۹.
• فقط دانشجوی ارشد و دکتری پس از تمام کردن سال آمادگی می‌تواند کار کند. آن هم در رشته خودش، با موافقت YTB و مجوز کار. در این حالت کمک‌هزینه ممکن است کم یا متوقف شود^۹.
• گرفتن بورس از یک سازمان بین‌المللی یا نهاد دولتی دیگری در ترکیه، بورسیه ترکیه بورسلاری را لغو می‌کند^۹.

بورسیه‌ها باید از کنسولگری ترکیه ویزای تحصیلی بگیرند و بعد در ترکیه اقامت دریافت کنند^۹. برای هر دو مرحله، راهنمای ویزای تحصیلی ترکیه و راهنمای اقامت تحصیلی ترکیه را بخوانید.

راه‌های دیگر تأمین هزینه تحصیل در ترکیه

تخفیف شهریه در دانشگاه‌های خصوصی (وقفی)

دانشگاه‌های وقفی، یعنی خصوصی و غیرانتفاعی، بورس دانشجوی خارجی را خودشان تعیین می‌کنند. این بورس همراه پذیرش اعلام می‌شود و درخواستش را به خود دانشگاه می‌دهید، نه به YTB. سه نمونه طبق صفحه‌های رسمی در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶:

• دانشگاه بیلکنت: تخفیف شهریه در پنج سطح از ۲۰ تا ۱۰۰ درصد و بورس خوابگاه برای برخی دانشجویان با تخفیف کامل. باید معدل سالانه دست‌کم ۲ از ۴ را نگه دارید^۱۶.
• دانشگاه سابانجی: شهریه اعلامی ۳۶٬۵۰۰ دلار در سال برای ۲۰۲۶-۲۰۲۷ است، با تخفیف ۲۵، ۴۰، ۵۰، ۶۰ یا ۷۵ درصد. همه متقاضیان خودکار برای بورس سنجیده می‌شوند^۱۷۱۸.
• دانشگاه مدیپل استانبول: ۱۵ درصد تخفیف کشوری برای فهرستی از ملیت‌ها، و تخفیف کامل، ۵۰ و ۲۵ درصدی برای سه نفر اول هر کلاس. ایران در فهرست تخفیف کشوری نیست^۱۹.

برنامه‌های دیگر، بررسی‌شده

• بورس موفقیت (Success Scholarship): برای دانشجوی خارجی که همین حالا با هزینه خودش در ترکیه درس می‌خواند و نمره‌های درخشانی دارد. فقط کمک‌هزینه ماهانه را برای یک سال می‌دهد و ثبت‌نامش در اکتبر و نوامبر است^۱۳.
• بورس مشترک ترکیه و بانک توسعه اسلامی (IsDB): برای دانشجویان کشورهای عضو این بانک و جوامع مسلمان. پوشش و بازه ثبت‌نامش همان ۱۰ ژانویه تا ۲۰ فوریه است و داخل همان فرم TBBS انتخاب می‌شود^۱۴.
• بورس TÜBİTAK 2215: هنوز در بسیاری از سایت‌ها آمده است، ولی TÜBİTAK این بورس ارشد و دکتری دانشجویان خارجی را لغو کرده و متقاضیان را به بورسیه ترکیه بورسلاری ارجاع می‌دهد^۱۵.

اگر هزینه را خودتان می‌دهید، شهریه را با جدول‌های شهریه دانشگاه‌های ترکیه و خرج زندگی را با راهنمای هزینه زندگی دانشجویی حساب کنید. بعد دانشگاه‌ها را در جست‌وجوگر دانشگاه‌های ترکیه مقایسه کنید.