نکته‌های کلیدی
- دانشآموز مدرسه‌ای زیر ۱۸ سال ممکن است هر بار برای یک سال اقامت تحصیلی بگیرد، به شرط رضایت والدین یا سرپرست قانونی۱۲.
- مدرسهها دانشآموز خارجی را با گذرنامه و ویزای تحصیلی ثبت‌نام می‌کنند. استثنا وقتی است که یکی از والدین اجازه کار یا اقامت دستکم ششماهه داشته باشد۴.
- از ۲۰۲۶، خارجی‌هایی که در دبیرستان عادی ترکیه درس می‌خوانند یا از آن فارغ‌التحصیل می‌شوند، فقط با کنکور YKS وارد دانشگاه می‌شوند، نه از سهمیه دانشجوی خارجی۷۸.
- نه شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) و نه سازمان سنجش (ÖSYM) حداقل سنی تعیین نکردهاند. دانشآموز سال آخر یا دیپلمه ۱۷ ساله میتواند درخواست بدهد۷۸.
- اقامت تحصیلی فرزند هیچ حقی برای اقامت والدین ایجاد نمیکند. پدر و مادر باید طبق قانون ۶۴۵۸ دلیل اقامت مستقل خودشان را داشته باشند۱.
- تنها بورسیه کامل رایگانی که برای زیر ۱۸ سال پیدا کردیم، بورسیه دبیرستانهای بینالمللی امامخطیب آناتولی است. Türkiye Bursları از مقطع دانشگاه شروع میشود۱۰۱۱.
اطلاعات این راهنما در تاریخ ۹ آبان ۱۴۰۵ با منابع رسمی تطبیق داده شده است.
مهاجرت به ترکیه زیر ۱۸ سال: مدرسه یا دانشگاه
قانون ترکیه با نوجوانی که مدرسه می‌رود و نوجوانی که دانشگاه می‌رود، یکسان رفتار نمیکند. دانشآموز ابتدایی یا دبیرستان فقط وقتی ممکن است اقامت تحصیلی بگیرد که یک شخص یا مؤسسه هزینه و نگهداری او را بپذیرد و والدین رضایت بدهند۱. دانشجوی دانشگاه اقامت تحصیلی معمولی میگیرد، اما قواعد رضایت برای افراد زیر ۱۸ سال در پرونده‌اش هم اجرا میشود۲.
| موضوع | مدرسه (ابتدایی یا دبیرستان) | دانشگاه در ۱۷ سالگی |
|---|---|---|
| چه کسی پذیرش میدهد | مدرسه و اداره آموزش و پرورش استان، پس از ارزشیابی مدارک (denklik)۴۶ | هر دانشگاه، طبق اصول YÖK برای دانشجوی خارجی۷ |
| ویزای ورود | ویزای تحصیلی لازم است۳۴ | ورود با ویزای معمول یا معافیت ویزا و بعد گرفتن اقامت. صفحه ویزای تحصیلی ترکیه را ببینید |
| اقامت | اقامت تحصیلی حداکثر یکساله که هر سال تمدید میشود۱۲ | اقامت تحصیلی که میتواند کل دوره را بپوشاند۲ |
| رضایت والدین | قانون آن را لازم می‌داند۱ | تا وقتی دانشجو زیر ۱۸ سال است لازم است۲۳ |
| بورسیه این مقطع | دبیرستانهای بینالمللی امامخطیب آناتولی۱۱ | Türkiye Bursları برای زیر ۲۱ سال۹ |
مدرسه ابتدایی و دبیرستان در ترکیه برای دانشآموز خارجی
مدرسه‌های دولتی ترکیه طبق مقررات وزارت آموزش و پرورش (MEB) برای دانشآموزان خارجی، دانشآموز غیرترک می‌پذیرند. برای ثبت‌نام، گذرنامه معتبر و ویزای تحصیلی لازم است۴. اگر پدر، مادر یا سرپرست اجازه کار یا اقامت دستکم ششماهه نشان بدهد، ویزای تحصیلی لازم نیست۴.
ارزشیابی مدارک: فرزندتان به کدام پایه می‌رود
سالهای تحصیلی قبلی با روند ارزشیابی وزارت آموزش و پرورش (denklik) معادل‌سازی می‌شوند. خانواده درخواست را در سامانه e-Denklik ثبت میکند و اصل کارنامه‌ها را به مرکز ارزشیابی نشان میدهد. این مرکز در داخل ترکیه، اداره آموزش و پرورش استان است۶.
- برای دوره ابتدایی، آخرین کارنامه یا گواهی ترک تحصیل را بیاورید. برای ورود به میانه دبیرستان، کارنامه سالهای گذشته لازم است۶.
- دیپلمهها به دیپلم دارای آپوستیل نیاز دارند، یا دیپلمی که وزارت آموزش یا سفارت کشور صادرکننده تأیید کرده باشد۶.
- اگر مرکز کارمندی برای زبان مدارک نداشته باشد، ترجمه رسمی تأییدشده در دفتر اسناد رسمی ترکیه (noter) لازم است۶.
- کودکی که وسط سال و بدون مدرک می‌رسد، با اظهارنامه کتبی والدین موقتاً به مدرسه می‌رود. اما مدارک باید ظرف سه ماه برسد۶.
- کودک سن دبستان بدون سابقه تحصیلی را کمیسیونی بر اساس سن و گفته والدین در پایه مناسب می‌گذارد و آزمون تعیین سطح ندارد۵.
- جای دانشآموز در دبیرستان را کمیسیون جایابی تعیین میکند. این کمیسیون شرایط پذیرش مدرسه، ارزشیابی و برنامه درسی را در نظر میگیرد۴.
مدرسه‌های خصوصی و بینالمللی
مدرسه‌های خصوصی ترکی و مدرسه‌های بینالمللی شهریه و شرایط پذیرش خودشان را دارند. برای نمونه، مدرسه بینالمللی Istanbul International Community School شهریه سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ را برای کلاس اول تا سوم ۴۳٬۹۰۰ دلار و برای کلاس یازدهم و دوازدهم ۴۸٬۹۰۰ دلار اعلام کرده است. دانشآموز جدید ۸٬۰۰۰ دلار هزینه عمرانی و ۱٬۲۰۰ دلار هزینه ثبت‌نام هم می‌پردازد۱۳. دانشآموزان مدرسه‌های بینالمللی یا مدرسه‌های سفارت و کنسولگری عوارض اقامت (harç) هم می‌پردازند. دانشآموزان مدرسه‌های ترکی از این عوارض معاف‌اند۲.
شروع دانشگاه در ترکیه در ۱۷ سالگی
بسیاری از دانشآموزان دبیرستان را در ۱۷ سالگی تمام می‌کنند. اصول YÖK برای متقاضیان خارجی و دفترچه TR-YÖS سال ۲۰۲۶ حداقل سنی ندارند. شرط فقط این است که متقاضی سال آخر دبیرستان باشد یا دیپلم گرفته باشد۷۸. بعد هر دانشگاه شرط آزمون و معدل خودش را اجرا میکند. جزئیات را در راهنمای اپلای دانشگاه‌های ترکیه بخوانید.
سن در پرونده اقامت مهم است. چون دانشجو زیر ۱۸ سال است، درخواست اقامت تابع قواعد افراد زیر سن قانونی است. یعنی رضایت هر دو والد در حضانت مشترک، مدارک حضانت و تعهدنامه یک بزرگسال در ترکیه وقتی والدین خارج از کشور می‌مانند۲۳. مراحل خود اقامت در راهنمای اقامت تحصیلی ترکیه آمده است.
اقامت ترکیه برای افراد زیر ۱۸ سال: اقامت تحصیلی فرزند
ماده ۳۸ قانون ۶۴۵۸ درباره دانشآموزان خارجی ابتدایی و متوسطه است. اگر هزینه و نگهداری آن‌ها را یک شخص حقیقی یا حقوقی بپذیرد، با رضایت والدین یا سرپرست قانونی ممکن است اقامت تحصیلی بگیرند. این اقامت در طول تحصیل هر بار برای یک سال داده میشود۱. قانون نوشته «ممکن است». پس این اقامت خودکار نیست.
- هر اقامت حداکثر یک سال است و تا شروع سال تحصیلی بعد اعتبار دارد. هر سال باید تمدید شود۲.
- دانش‌آموزی که اقامت خانوادگی دارد، به اقامت تحصیلی نیاز ندارد۲.
- برای درخواست از داخل ترکیه برای مدرسه ابتدایی یا متوسطه، ویزای متناسب با هدف لازم است. یعنی ویزای تحصیلی۲۳.
- اداره مهاجرت تعیین میکند چه کسی میتواند هزینه و نگهداری دانشآموز را بپذیرد۲.
- بیمه درمانی اجباری است و باید کل مدت اقامت را بپوشاند۳.
- نوبت e-İkamet رایگان است. برای گرفتن نوبت به هیچ‌کس پول ندهید۳.
رضایت‌نامه و بزرگسال مسئول در ترکیه
آیین‌نامه برای هر کودک خارجی، در حضانت مشترک رضایت هر دو والد را میخواهد. والدی که حضانت انحصاری‌اش را با مدرک نشان بدهد، میتواند تنها اقدام کند۲. اگر والدین خارج از ترکیه بمانند، فهرست e-İkamet رضایت‌نامه تأییدشده آن‌ها را میخواهد. همراه آن، تعهدنامه محضری یک شخص یا مؤسسه در ترکیه هم لازم است که نامش در رضایت‌نامه آمده باشد۳. این شخص یا مؤسسه، مثلاً یک خویشاوند یا مدرسه شبانه‌روزی، بعد از آن میتواند کارهای اداری کودک را انجام بدهد۲.
رضایت‌نامه و مدارک حضانت صادرشده در خارج به آپوستیل و ترجمه ترکی تأییدشده در noter نیاز دارند. برای کشورهایی که عضو کنوانسیون آپوستیل نیستند، تأیید کنسولگری و وزارت خارجه لازم است۳. در مدرسه، برای دانش‌آموزی که هیچ‌یک از والدینش در ترکیه نیست، یکی از مدیران مدرسه فقط برای امور تحصیلی ولی (veli) او تعیین میشود۵.
اقامت خانوادگی وقتی یکی از والدین در ترکیه زندگی میکند
پدر یا مادری که اجازه اقامت ترکیه دارد، میتواند برای فرزند زیر سن قانونی‌اش اقامت خانوادگی بگیرد. این اقامت هر بار تا سه سال است و هرگز از اقامت خود والد طولانی‌تر نمی‌شود۱. والد باید این شرایط را داشته باشد۱:
- درآمد ماهانه‌ای که در کل کمتر از حداقل دستمزد نباشد و برای هر عضو خانواده دستکم یک‌سوم حداقل دستمزد باشد۱.
- خانه‌ای که با استانداردهای عمومی سلامت و ایمنی بخواند، و بیمه درمانی برای همه اعضای خانواده۱.
- نداشتن محکومیت برای جرم علیه نظم خانواده در پنج سال گذشته، با گواهی سوءپیشینه۱.
- دستکم یک سال زندگی در ترکیه با اجازه اقامت۱.
- ثبت در سامانه نشانی (adres kayıt)۱.
اقامت خانوادگی تا ۱۸ سالگی حق تحصیل در مدرسه ابتدایی و متوسطه را بدون اقامت تحصیلی میدهد۱. اگر والد دیگر حضانت مشترک دارد و خارج از ترکیه است، رضایت او لازم است۱. در ۱۸ سالگی، فرزندی که تحت تکفل نیست باید برای ادامه تحصیل اقامت تحصیلی بگیرد۲.
آیا والدین از راه تحصیل فرزند اقامت ترکیه میگیرند؟
خیر. ماده ۳۸ قانون ۶۴۵۸ صریحاً میگوید اقامت تحصیلی برای مادر، پدر و دیگر بستگان دانشآموز هیچ حقی برای اقامت ایجاد نمیکند۱. آیین‌نامه هم همین را تکرار میکند: دانشجو فقط میتواند برای همسر و فرزندانش اقامت خانوادگی بگیرد۲.
والدی که میخواهد کنار فرزندش زندگی کند، باید با دلیل مستقل خودش اقامت بگیرد. قانون ۶۴۵۸ دلایل اقامت کوتاهمدت را فهرست کرده است. یکی از آن‌ها داشتن ملک در ترکیه است و حداقل ارزش ملک را وزارت کشور تعیین میکند۱. هر دلیل شرایط خودش را دارد و پرونده به پرونده بررسی میشود.
بورسیه تحصیلی زیر ۱۸ سال در ترکیه: چه هست و چه نیست
دبیرستانهای بینالمللی امامخطیب آناتولی
بنیاد دیانت ترکیه (TDV) همراه وزارت آموزش و پرورش بورسیه‌ای برای دانشآموزان خارجی دارد. این بورسیه در ۱۴ دبیرستان بینالمللی امامخطیب آناتولی در ده شهر است، از جمله استانبول، آنکارا و بورسا۱۱. این‌ها دبیرستانهای دولتی‌اند. برنامه درسی عمومی را درس می‌دهند و علوم اسلامی، قرآن و عربی هم دارند۱۱. بورسیه‌بگیرها شبانه‌روزی و رایگان درس می‌خوانند. غذا، خوابگاه، بلیت سفر، هزینه درمان، هزینه اقامت و کمکهزینه ماهانه هم میگیرند۱۱.
- در فراخوان ۲۰۲۶: متولد ۱ ژانویه ۲۰۱۰ یا بعد از آن، مجرد و بدون تابعیت ترکیه یا تابعیت دوگانه ترکیه۱۱.
- پایه هشتم (یا نهم) را با نمره دستکم ۷۰ از ۱۰۰ تمام کرده باشد یا در ژوئیه همان سال تمام کند۱۱.
- ساکن کشور تابعیت خودش باشد، خانواده‌اش در ترکیه اقامت نداشته باشد و پناهنده نباشد۱۱.
- ثبت‌نام از ۱۵ ژانویه تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ بود. مصاحبه در کشور متقاضی انجام شد و نتایج ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام شد۱۲.
Türkiye Bursları و بقیه گزینه‌ها
بورسیه دولتی Türkiye Bursları هیچ برنامه‌ای برای دانشآموز ابتدایی یا دبیرستان ندارد. برنامه‌های تمام‌وقت آن از کاردانی و کارشناسی شروع می‌شوند و شهریه، خوابگاه، بیمه درمانی و دوره زبان ترکی را می‌پوشانند۱۰. نوجوان ۱۷ سالهای که سال آخر دبیرستان است، میتواند برای کارشناسی درخواست بدهد۹.
بیمه درمانی، محل زندگی و هزینه‌ها
هر اجازه اقامتی بیمه درمانی برای کل مدت اقامت میخواهد۲۳. در درخواست از داخل ترکیه، بیمه خصوصی شرکت‌های خارجی فقط وقتی پذیرفته میشود که در ترکیه صادر شده باشد۲. دانشجوی دانشگاه میتواند به‌جای آن، ظرف سه ماه از ثبت‌نام برای بیمه همگانی سلامت (GSS) اقدام کند۳.
نشانی محل زندگی باید با مدرک ثابت شود: اجاره‌نامه محضری، نامه خوابگاه یا تعهدنامه محضری بزرگسالی که کودک پیش او زندگی میکند. اگر آن بزرگسال متأهل است، تعهدنامه همسرش هم لازم است۳. برای کودکی که والدینش در ترکیه نیستند، مدرسه شبانه‌روزی یا خویشاوندی که تعهدنامه را امضا کند راه معمول است. برای اجاره، غذا و رفت‌وآمد، راهنمای هزینه زندگی دانشجویی در ترکیه را ببینید.
برنامه قدم‌به‌قدم برای خانواده‌ها
مسیر را انتخاب کنید
بین مدرسه و دانشگاه تصمیم بگیرید. اگر یکی از والدین در ترکیه زندگی خواهد کرد، بین اقامت تحصیلی و خانوادگی هم انتخاب کنید۱.
پیامد دانشگاهی را بسنجید
اگر فرزندتان دبیرستان را در ترکیه تمام میکند، تصمیم بگیرید کنکور YKS به کارش می‌آید یا مسیر مدرسه بینالمللی۸.
ویزای درست بگیرید
دانشآموز مدرسه باید پیش از سفر از کنسولگری ترکیه ویزای تحصیلی بگیرد. راهنمای ویزای تحصیلی ترکیه را بخوانید۴.
ثبت‌نام و ارزشیابی مدارک
در e-Denklik درخواست بدهید، اصل مدارک را به اداره آموزش و پرورش استان نشان بدهید و در مدرسه ثبت‌نام کنید۶.
- گذرنامه با اعتبار بیشتر از مدت اقامت، و برای دانشآموز مدرسه ویزای تحصیلی۳۴.
- شناسنامه یا گواهی تولد، وقتی نام والدین در گذرنامه نیامده است۳.
- حکم حضانت اگر والدین جدا شده‌اند، و رضایت والد دیگر در حضانت مشترک۳.
- رضایت‌نامه تأییدشده والدین و تعهدنامه محضری بزرگسال یا مؤسسه در ترکیه۳.
- مدارک تحصیلی برای ارزشیابی، با آپوستیل و ترجمه۶.
- بیمه درمانی برای کل مدت اقامت۳.
- مدرک نشانی: اجاره‌نامه، نامه خوابگاه یا تعهدنامه محضری میزبان۳.
پرسش‌های متداول
آیا افراد زیر ۱۸ سال میتوانند اقامت ترکیه بگیرند؟
آیا فرزندم بدون حضور من میتواند در مدرسه ترکیه درس بخواند؟
آیا والدین با تحصیل فرزند در ترکیه اقامت میگیرند؟
آیا نوجوان ۱۷ ساله میتواند برای دانشگاه ترکیه اپلای کند؟
آیا بورسیه تحصیلی رایگان زیر ۱۸ سال در ترکیه وجود دارد؟
آیا دانشآموز مدرسه به ویزای تحصیلی نیاز دارد؟
منابع
هر عدد این راهنما به یکی از این منابع پیوند دارد. قوانین و قیمت‌ها تغییر می‌کنند. پس پیش از هر اقدامی آخرین نسخه را بررسی کنید.
- Republic of Türkiye, Legislation Information System Law No. 6458 on Foreigners and International Protection (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu), Articles 31, 34, 35 and 38 بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- Republic of Türkiye, Legislation Information System Regulation on the Implementation of the Law on Foreigners and International Protection, Articles 22, 30, 35 to 37 and 122 بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- Presidency of Migration Management, e-İkamet Documents required for student residence permit applications, including applications for under-18s (Öğrenci İkamet İzni Başvurularında İstenen Belgeler) بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- Republic of Türkiye, Legislation Information System Ministry of National Education Regulation on Secondary Education Institutions (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği), Article 29 بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- Republic of Türkiye, Legislation Information System Ministry of National Education Regulation on Pre-School and Primary Education Institutions, Articles 13 and 17 بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- Official Gazette of the Republic of Türkiye Ministry of National Education Equivalence Regulation (Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği), issue 32597 ۱۹ تیر ۱۴۰۳
- Council of Higher Education (YÖK) Principles for admitting students from abroad (Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar), 2026 quotas بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- ÖSYM 2026 Türkiye Yurt Dışından Öğrenci Kabul Sınavı (TR-YÖS/2) Kılavuzu, sections 1.4 and 1.6 ۱۲ مرداد ۱۴۰۵
- Türkiye Scholarships (YTB) Criteria and scholarship programmes بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- Türkiye Scholarships (YTB) Full-time programmes بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- Türkiye Diyanet Foundation International Anatolian Imam Hatip High Schools Programme, 2026 application guide 2026-01
- Türkiye Diyanet Foundation 2026 admission calendar (2026 Yılı 1. Kabul Takvimi) بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵
- Istanbul International Community School School fees, Hisar Campus 2026-2027 (individual fees) بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۵